|
 Beschikbare zoekopdrachten
Straatnamenlijst
Objecten in deze straat
Madonna met Kind
'Moeder Gods' Ossenmarkt (op plein) 2000 Antwerpen
Een eenvoudig staand Mariabeeld uit 1946-1947 bekroont deze pompzuil op het midden van het plein. Het is vermoedelijk het derde exemplaar dat hier werd geplaatst. Het natuurstenen beeld werd vervaardigd door Floris De Cuyper (1875-1965) in vervanging van een beschadigd ouder exemplaar en ingezegend op 26 mei 1947; ook de pijler werd toen vernieuwd.
Maria is gehuld in een wijde mantel die tevens haar hoofd bedekt. Ze draagt haar Kind op de linkerarm, ondersteunt hem aan zijn voetje en laat haar hoofd tegen hem aan rusten. Jezus, gekleed, is vredig ingedommeld en ondersteunt zijn hoofd met de rechterarm.
Aan de arduinen pompzuil is een decoratieve lantaarn bevestigd. Hij is verder voorzien van een medaillon met Maria-monogram aan de voorzijde en draagt aan de achterzijde het jaartal 1716. Dit is vermoedelijk het jaar van de installatie van de pomp in vervanging van een bestaande waterput, mogelijk ook het jaar van het oudste beeld.
Een schilderij Van Peter Van Bredael (1629-1719) met een zittend Mariabeeld op de pomppijler van de Ossenmarkt kan ons vandaag een indruk geven van dit allereerste, zittende exemplaar.
Op 15 februari 1814, na de verborgen periode onder het Franse bewind, werd hier als eerste in Antwerpen een Mariabeeld teruggeplaatst. Het was geen zittende Madonna die terugkwam maar een staande Onze-Lieve-Vrouw met Kind. Pauwel-Marten Pompe (1742-1822), een van beide zonen van Walter Pompe, wordt vernoemd als 'hersteller'. Of deze een nieuw beeld maakte dan wel een ouder exemplaar van voor de Franse periode herplaatste moet in het midden blijven (noot 1).
Vanaf 1902 (Thyssen) tot in 1936 (De Lattin) wordt melding gemaakt dat het beeld voorzien is van een stralenkrans, Amand De Lattin reproduceert er zelfs een foto van in de uitgave van 'Doorheen Oud-Antwerpen' van 1936. Op een foto uit 1944 is geen stralenkrans meer aanwezig en in het Hs 1491 (ca. 1868-1886) wordt er over dit toch wel opvallende element niet gesproken. Het moet een kortstondig bestaande devote toevoeging zijn geweest, net als de kroon die Maria droeg trouwens. [WS, 2006-11-08].
Noot 1: Twijfelachtig is de mening van Schepens omtrent de datering van de oudste rechtopstaande Madonna: 'Reeds in de 17de eeuw troonde een Moeder Gods op de Ossenmarkt. Ze is te zien op een schilderij van P. Van Breedael, de oude (1629-1719): een zittende madonna, bovenop een pompzuil. Dit beeld werd in 1716 - jaartal dat ook op de pompzuil te lezen is - vervangen door een staande Lieve Vrouw, omgeven door een vergulde stralenkrans'. (Schepens 1981, p. 217). Waarop deze auteur zich baseert wordt niet vermeld.
(Hs 1491, [f° 9r]; Thyssen 1902, p. 275; Thyssen 1922, p. 57, 249; Lattin 1936, p. 200; Lattin 1948, p. 202; Lattin 1955, p. 234: Schepens 1981, p. 217; Stadsbeelden 2001, p. 77; Madonna 2002, p. 161).
• Opschriften en signatuur:
- 'MAR' (Mariamonogram), in cartouche op pijler, vooraan.
- '1716', in cartouche op pijler, achteraan.
- Herdenkingsopschrift: 'HEROPGERICHT DOOR DE / GEBUREN MEI 1947', aan voorzijde van de sokkel, onderaan. (Stadsbeelden 2001, p. 77).
- Gesigneerd: 'F. DE CUYPER', op voetplaat rechts. (Stadsbeelden 2001, p. 77).
• Peter Van Bredael, 'De Oude Ossenmarkt te Antwerpen', doek, 134 × 190 cm - KMSKA inv. nr. 784; KIK: B102109 (met zittende Madonna volgens Thyssen).
• SAA, MA-BD 18/21383 (Ossenmarkt; Van Averbeke, R. voor De Neef; zuil met O.L. Vrouwebeeld; Aanvraagdatum: 29-06-1946; Collegedatum: 20-12-1946).
• Foto: © Provincie Antwerpen, Dienst Cultureel Erfgoed, Fotocollectie van de Provinciale Commissie voor Monumenten en Landschappen. (= KIK: B79468, gedateerd 1944); (Het exemplaar geplaatst in 1814, inmiddels beschadigd: het hoofd van Jezus was afgebroken en in 1921 vervangen maar blijkt in 1944 al weer onthoofd.).
(Foto's: WS, 2002-05-09, 2004-03-24)
<< Terug
|
