Inventarisnummer: 1.0295

Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Lange Gasthuisstraat 45 (Elzenveld: kloostertuin) 

Beeldhouwer onbekend, 17de of begin 18de eeuw?, natuursteen, 176 × 65 cm - Monument 25 maart 1938

Informatie over het beeld: 

In de vroegere kloostertuin staat tegen een muur een groot natuurstenen beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind, op een eenvoudige stenen hoekige sokkel. Maria draagt haar naakt, rechtopstaand Kind op de rechterarm en ondersteunt met haar linkerhand zijn rechtervoetje. Jezus slaat zijn rechterarm omheen Maria's hals. Maria, gedrapeerd in een aan de onderbenen aanklevend kleed, staat op een maansikkel en vertrapt de slang. Zowel Maria als Jezus kijken naar de beschouwer, maar hun blikrichting verraadt een oorspronkelijke plaatsing in de hoogte. Archivalia betreffende de sculptuur ontbreken. Er kon niet achterhaald worden voor welke locatie het beeld oorspronkelijk bestemd was. <noot 1>

  • Elzenveld45_a2009-04-06_dscf0362_c96
  • Elzenveld45_b2008-09-17_dscf2435_c96
  • Elzenveld45_c2008-09-17_dscf2423_c96

Toevoeging serre in 2021: 

De hele site van het Elzenveld onderging in de jaren 2018 tot 2022 een hele metamorfose. Sinds begin 2022 is er een 5-sterren hotel 'The Botanic Sanctuary Antwerp' met dito sterrenrestaurant gevestigd. De site omvat niet enkel het vroegere Elzenveld maar ook het Marnixhuis en leunt tegen het Maagdenhuis aan. Tijdens de ontwikkeling van de site werd de beschermde madonna werd bewaard, maar kwam terecht in een serre, waar de groenten voor het restaurant gekweekt worden. 

  • 10295_serre_binnen
  • 10295_serre_buiten

Restauratie in 2008: 

In het najaar van 2008 werd de Madonna gerestaureerd door Geneviève Hardy. In haar restauratieverslag concludeerde zij eveneens dat dit beeld ooit op een hoogte gestaan heeft. Argumenten zijn de uitgekapte steen (de wanddikte bedraagt slechts 25 à 30 cm) en een ijzeren oog aan de achterkant die nu geen functie heeft. Onderstaande foto's tonen details van het beeldhouwwerk bij deze restauratiebehandeling. Bemerk het dierenbot dat gebruikt werd bij de oorspronkelijke vergaring. 

  • Elzenveld45_details_2008-09-17_dscf2428_c96
  • Elzenveld45_details_2008-09-17_dscf2430_c96
  • Elzenveld45_details_2008-09-17_dscf2433_c96

• <noot 1> Stefaan Grieten vermeldt het Maagdenhuisbeeld bij een bespreking van twee sculptuurfragmenten (Mariahoofd en Jezustorso) van een Onze-Lieve-Vrouw met Kind, bewaard in het lapidarium van de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal en toegeschreven aan Justus De Cort (ca. 1650). Het Maagdenhuisbeeld zou een volledige indruk kunnen geven van deze sculptuur, die mogelijk bedoeld was voor een bekronende nis van het zuidelijke tochtportaal in de Kathedraal. 


Archief en literatuur:

  • Archief: Maagdenhuismuseum, inv. A.407 (O. L. Vrouw op maansikkel)
  • Iconografie: KIK, A82690 (1945)
  • Literatuur: Bouwen 3nb 1979, p. 238; Madonna 2010, p. 129
  • Aanvullende literatuur: Grieten 1996, p. 463-464 (inv. 1025) <noot 2>
  • Nieuwsbrief Vrienden van de Antwerpse Madonna's: pdfnr. 16 (2010): 17-18
  • Referentie: vkb1.0295
  • Foto's restauratie 2008: WS, 17/09/2008

 

Soort beeld: Onze-Lieve-Vrouw met Kind
Materiaal hoofdbeeld : Natuursteen
Beschermd: Ja
Referentie onroerend erfgoed: https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/5336
Is er een beheersplan: Ja
Beheersplan door : Eigenaar
Plaatsing jaartal: 18de eeuw
Sector: Zonder sector