Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Gasthuishoevestraat, (woonerf 'De Werf' in de 'Duivelshoek', Leopoldstraat 17 )

  • 2006-11-16_duivelhoek_c961

Een nu verdwenen woonerf, ontstaan vanaf 1842 aan de 'Duivelshoek' bestond uit een 24-tal huisjes deels gelegen aan de actuele Gasthuishoevestraat, deels achterin. Ze waren nogal onregelmatig opgesteld omheen een plein met bornput. De bewoners spraken van 'de Werf' om hun woonplek te localiseren. Later heette het hier Leopoldstraat. Naast de toegang aan de Gasthuishoevestraat (ongeveer aan het actuele nr. 92) kwam ook het 'Kerkepad', een wegel naar de dorplaats (Bredabaan), hierop uit. Dit nu verdwenen pad heette later Leopoldstraatje.

Aan de gevel van herberg 'den Engel' op de Werf (Leopoldstraat 17), uitgebaat door Jan-Baptist Van Eyen (1850-1911) en Maria Bremans (1848-?), hing niet alleen een uithangbord met geschilderde voorstelling van een engel maar er was ook een Mariagevelbeeld met lantaarn.

Deze Madonna, in feite een 19de-eeuws interieur-devotiebeeld, bleef bewaard in privébezit na de sloop van de hele buurt.
De sculptuur, bekend o.m. als 'Notre Dame des Victoires' was heel populair in de 19de eeuw. Maria wordt staand voorgesteld met Jezus rechtopstaand aan haar zijde. Deze staat op een kleine wereldbol geschraagd door een wolkenzuil. Beiden zijn gekroond met een vrij hoge, bovenaan toelopende kroon. Het voetstuk is bollend met daarop wolkjes en gevleugelde engelenkopjes. Er komen gepolychromeerde en monochrome beeldjes voor – de laatsten met gouddecoratie – en dit in diverse groottes. — [WS, 2006]

• Citaat: "Jan Baptist Van Eyen en Maria Virginia Bremans openden in de Duivelshoek (Leopoldstraat, nr. 17) de herberg 'den Engel' en lieten een schone, witte engel op het uithangbord schilderen.
Tegen de gevel van de herberg was een O. L. Vrouwebeeldje geplaatst. Er hing een lantaarntje onder met een 'oliepeerke' om het beeld te verlichten. Voor het olieverbruik werd ieder jaar een omhaling gedaan bij de geburen.
Dit beeld werd voor een speciale intentie geplaatst en vereerd. Ik, Jef Vinck, kleinzoon van Jan Baptist Van Eyen heb nog geweten dat er rond 1912 vreemde mensen kwamen bidden en souveniers offeren." (Frans Cauberghs, Rik Delvaux, Willy Van Tichelt en Louis Van Soom, 'Oude Duivelshoek en omgeving', [Merksem, 1986], p. 42-43).

• Illustratie uit Cauberghs 1986, p. 45 "Het O. L. Vrouw gevelbeeld van de herberg 'Den Engel'. Het dateert uit de vorige eeuw en is het enige wat overblijft van de 'Oude Duivelshoek'."

vkb1.1592