Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Korte Pandstraat [verdwenen], Lange Pandstraat

toegeschreven aan Lodewijk Willemsens (1630-1702)
  • 0000_temp278_geen-afb
  • 2002-08-13_IMG_6223_c96

Bij het aanleggen van de Nationalestraat (ca. 1875-1881), als verbinding tussen de Groenplaats en het het in ontwikkeling zijnde Zuid, verdwenen tal van straten en werden bouwblokken doorsneden. De Korte Pandstraat, gelegen tussen (Lange) Pandstraat en Kammenstraat, werd deels gesloopt om de aansluiting met de Groenplaats te verwezenlijken en deels bebouwd. Als gevolg ervan werden de benamingen Lange en Korte Pandstraat geschrapt en resteerde nu enkel de Pandstraat zonder meer.

Het 17de-eeuwse madonnabeeld dat het hoekhuis van beide Pandstraten sierde kwam niet meer in het straatbeeld terug. De sculptuur zou zijn vervaardigd geweest door Lodewijk Willemsens (1630-1702), een belangrijk barokbeeldhouwer. Beschrijvingen ervan ontbreken en een afbeelding is niet gekend. Evenmin is geweten of het beeld gespaard bleef bij de sloop of niet.

Van Willemsens is vandaag nog een Onze-Lieve-Vrouwebeeld uit 1696 te zien in de Kontichse Sint-Martinuskerk, het vormt er de bekroning van het Onze-Lieve-Vrouwealtaar. In Antwerpen is nog divers werk van hem te zien, zowel in het Koninlijk Museum voor Schone Kunsten (KMSKA) als in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal en de Sint-Jacobskerk. De Sint-Andrieskek bezit een groot natuursteen beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Smarten in de noordelijke kruisbeuk.

Boven foto van het beeld in de Sint Andrieskerk 

 

Archief en literatuur:

Archief: Hs1491, [f° 13v°]
Iconografie: niet bekend
Literatuur: Thyssen 1902, p. 142; Thyssen 1922, p. 123
Referentie: vkb1.0506

Teksten:

Korte en lange Pandstraat. Een prachtig O.L.Vrouwen beeld met trotschen troon en effen voetzuil. Door Ludovicus Willemsens vervaardigt.
[Hs1491, 13v°].

Onze-Lieve-Vrouweparochie (verdwenen beelden)
Pandstraat (Lange en Korte). - 29. O. L. Vrouwebeeld: Lodewijk Willemsens, een der befaamdste Antwerpsche beeldhouwers, heeft, zoo men zegt, de O. L. Vrouw gebeiteld, welke eertijds gestaan heeft op den hoek der lange- en korte Pandstraat.
Bij den aanleg der Nationalestraat, over een twintigtal jaren, werd de korte Pandstraat vernietigd; dan ook verdween dit verdienstelijk beeld.
[Thyssen 1902, p. 142]

Onze-Lieve-Vrouweparochie (verdwenen beelden)
Pandstraat (Lange en Korte). - 32. O. L. Vrouwebeeld. Lodewijk Willemsens, een der befaamdste Antwerpsche beeldhouwers, heeft, zoo men zegt, de O. L. Vrouw gebeiteld, welke eertijds gestaan heeft op den hoek der Lange- en Korte Pandstraat.
Bij den aanleg der Nationalestraat, over een veertigtal jaren, verdween de Korte Pandstraat en het verdienstelijk beeld moest dan ook die plaats ontruimen.
[Thyssen 1922, p. 123]