vkb1.1228 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind [verdwenen] - Tabakvest 47

 Commerciële productie (ca. 1945)
  • Antw2000_vkb1-11228_Schepens_1981_236_c96
  • Antw2000_vkb1.0080_2013-10-02_6538_c96
  • Antw2000_vkb1.1228_Schepens_1981_236_c96
  • Antw2018_vkb1.0471_2006-02-17_0108_c961
  • Bleekhofstraat_Sergeyselsstraat_c96
  • Deurne_DSC_0315_c96
  • Deurne_vkb1.0789_c96
  • Kapelsesteenweg235_G2013_d96
  • Merksem_vkb1.0883_c961
  • Merksem_vkb1.0894_c961
  • Merksem_vkb1.1274_c961
  • janmoorkensstraat68_c96


Kort na de Tweede Wereldoorlog is in het Antwerpse een gecommercialiseerde Madonna in zwang die naar vorm als 'academische neogotiek' kan bestempeld worden. Naar thematiek gaat ze terug op het in het Interbellum ontstane type van een vredevol in moeders armen rustend Kind; beelden die soms de betiteling de 'Koningin van de Vrede' meekregen.

Antwerpse beeldhouwers als Louis Jacobin (1884-1943) en Frans De Roeck (1889-1968) maken auteurswerk in die zin. Van de eerste is een beeld aan de Lange Lobroekstraat 202 uit 1935; van de tweede het pijlerbeeld in een plantsoen naast de kerk van de H. Drievuldigheid aan de Betogingstraat in Borgerhout; dat werk ontstond in de oorlog zelf, in 1944, 'om de vrede af te smeken'.

Ook het pijlerbeeld van Floris De Cuyper op de Ossenmarkt, geplaatst in 1947, leunt hierbij aan.

Zowel in Antwerpen als in de randgemeenten (Borgerhout, Deurne, Ekeren, Merksem) werden — dikwijls onmiddelijk na 1945 — de commerciële beelden van dit type geplaatst (zie hieronder); naar afmeting bestonden blijkbaar twee formaten. Wie de producent ervan was is onbekend. <noot 1>

Het kleine beeld aan de Tabakvest wordt pas in 1975 voor het eerst vermeld in een lijst, maar moet toen al een tijd aanwezig zijn geweest. Het werd omstreeks 1992 verwijderd, waarna de gevelnis werd toegemetst.

<noot 1> Vermoedelijk was niet de Brusselse firma Haenecour de producent van deze Madonna. In een productcatalogus van omstreeks 1950 komt dit type niet voor.

Boven: Schepens 1981, p. 236 "De tedere Moeder Gods in de eenvoudige nis aan de Tabaksvest nr. 47"

Verder in volgorde van links naar rechts en van boven naar onder:

vkb1.0080 - Korte Vlierstraat 1 (foto WS, 2013)
vkb1.1228 - Tabakvest 47 - verdwenen - (foto GvA, ca. 1980)
vkb1.0471 - Stefaniestraat 23 - verdwenen (foto WS, 2006)
vkb1.0899 - Bleekhofstraat, Sergeyselsstraat (Borgerhout; verdwenen)
vkb1.0785 - Seraphin de Grootestraat 69 (Deurne)
vkb1.0789 - Turnhoutsebaan 325 (Deurne; foto F. Van Visschel, 2006)
vkb1.0901 - Kapelsesteenweg 235 (Ekeren-Donk), foto: Google Street View, 2013
vkb1.0883 - Molenlei 72 (Foto Jos De Bleser, 2007)
vkb1.0894 - Van Praetlei 105 (Merksem; foto KKvHM, ca. 1982-1983)
vkb1.1274 - Karel Van Dammestraat 3, Borrewaterstraat (Merksem)
vkb1.0884 - Jan Moorkensstraat 68

Archief en literatuur:

Archief: Verslag vergadering VKB: 1992-07-02, 1993-03-01, 1994-09-19, 1994-11-14
Iconografie: Schepens 1981, p. 236 "De tedere Moeder Gods in de eenvoudige nis aan de Tabaksvest nr. 47"
Schepens 1981, p. 240
Referentie: vkb1.1228

Teksten:

(…). Helaas gingen op de Oude Vaartplaats en omgeving heel wat madonna's in stilte verloren. (…) De Lieve Vrouw aan de Tabaksvest nr. 47 mocht echter blijven. Een mooie Moeder Gods in een nis. Maria houdt het kindje op de linkerarm. De kleine Jezus is tegen haar schouder in slaap gevallen. Of kon Hij het niet langer aanzien: al dat slopen, al dat geparkeerd blik en die grote kuituurmastodont? [Schepens 1981, p. 240]