Onze-Lieve-Vrouw met Kind, Begijnenstraat 65-67
Onbekende beeldhouwer, 18de of 19de eeuw, mogelijk terracotta
Beschrijving van het beeld:
Zelden wordt in de binnenstad de innige band tussen Moeder en Kind zo treffend verbeeld als hier, waar Maria en Jezus elkaar van nabij in de ogen kijken. Maria, gehuld in een mantel met sierlijke, diepe plooien, draagt Jezus op haar arm. Het Kind heeft speels zijn beentjes over haar arm geslagen en raakt met een teder gebaar de wang van zijn moeder aan. Opmerkelijk is dat alleen Maria tegenwoordig gekroond is. Het staafje op Jezus’ hoofd doet vermoeden dat hij vroeger een nimbus droeg, en vermoedelijk geen kroon. De luifel boven het beeld is een traditioneel 19de-eeuws, veelhoekig baldakijn met drie verjongende geledingen die uitmonden in een opvallend grote sierbol. Mogelijk stond hier ooit een kruis op. De rand wordt afgewerkt met een lambrekijn versierd met sterren. Op de houten console is vooraan de initiaal van Maria aangebracht, met daaronder een hart. Het geheel werd oorspronkelijk omkaderd door een geschilderd gevelveld met draperiedecor.
Restauratie 2023-2025:
In juli 2023 werd het beeld, samen met de bijhorende accessoires, door Noortje Cools van de gevel verwijderd en overgebracht naar haar atelier. Daar onderging het in meerdere fasen een restauratie. Als eerste werd de console aangepakt en in december 2024 opnieuw geplaatst. Vervolgens volgden het beeld en het baldakijn, die in augustus 2025 naar hun oorspronkelijke plek terugkeerden, onmiddellijk gevolgd door het kroontje van Maria.
Status in de periode voor de restauratie in 2023:
Het beeld was bedekt met een dik verfpakket en smeekte om een restauratie. De linkervoet van het Jezuskind verdween nog na 1981 (of ging toen een vroegere herstelling opnieuw verloren?). Nadien kreeg het geheel minstens één extra verflaag, waarbij de breuk duidelijk werd overschilderd. Het beentje oogt bovendien hol. Mogelijk wijst dit op een terracottasculptuur, of om de opening van een oude dook.
Mogelijk komen bij een toekomstige vrijlegging van de sculptuur onverwachte inzichten aan het licht. Ondanks de dikke verflagen zijn de contouren te herkennen van een interessant en vermoedelijk verfijnd 18de-eeuws werk. Opmerkelijk genoeg noteerde Thyssen in 1902 en 1922 nog neerbuigend dat er in deze straat een “antiek doch weinig kunstig O.-L.-Vrouwebeeldje” stond. In 1922 situeert Thyssen dit beeld “op nummer 64” (sic - WS) en in 1902 “op de nummers 63 en 65”.
Tussen 2020 en 2022 werd het pand volledig gerestaureerd, maar het beeld, dat zich nochtans in slechte staat bevindt, bleef onaangeroerd. Er werd sindsdien koortsachtig gezocht naar een gepaste oplossing.
Beeld, gefotografeerd in 2012 en 2014
Kleurenopname van de gevelschildering met neogotische drapering uit 1989, vermoedelijk aangebracht aan het eind van de 19de of het begin van de 20ste eeuw. De kleurstelling is deze van Maria's mantel zoals bekend van schilderijen uit de Barokperiode: rood aan de buitenzijde en blauw voor de voering. - Foto Jerry Driesen, 30-04-1989
Fotoregister ‘Bouwen...’, 3nb: neg. 733/20, aug. 1976
Geschiedenis van de Madonna's in de Begijnenstraat:
In de Begijnenstraat zijn enkele madonnabeelden vlakbij elkaar te zien. Het hier behandelde beeld wordt al in de periode 1868-1886 genoteerd. Daarna blijkt er een beeld te zijn bijgeplaatst (periode 1886-1902). Omstreeks 1945 kwam er nog een derde bij. Vandaag resten er hiervan nog twee. Het pas in 1902 vermeld beeldje, een kleine Moeder Gods in een spitsboognisje aan de gevel van het nr. 31 (vroeger nr. 27), werd in 1991 verkocht door de nieuwe eigenaar van de woning.
- Archief: Hs1491, [f° 16v°]
- Iconografie: Fotoregister ‘Bouwen...’, 3nb: neg. 733/20, aug. 1976
- Literatuur: Thyssen 1902, p. 352; Thyssen 1922, p. 292; Bouwen 3nb 1979, p. 23; Schepens 1981, p. 119; Madonna 2002, p. 134; Madonna 2010, p. 37, 39
- Nieuwsbrief Vrienden van de Antwerpse Madonna's: pdfnr. 16 (2010), p. 8-9; Paula Sörnsen, "[Geplande] restauraties", 'Nieuwsbrief ...', pdf17 (2011, 1), p. 19
- Referentie: vkb1.0007
