- Inventarisnummer: 1.0088
Onze-Lieve-Vrouw met Kind, (‘O.-L.-Vrouw van de Rozenkrans’) - Lange Doornikstraat 27
Walter Pompe (toegeschreven), 18de eeuw, terracotta, geschilderd
Beschrijving van het beeld:
De klassiek gedrapeerde en blootsvoetse Onze-Lieve-Vrouw toont haar vooroverhellende, naakte Kind aan de voorbijgangers. Jezus biedt hun met beide handen een gebedsnoer aan, een los toegevoegd element.
De rozenkransdevotie die aan dit beeld ten grondslag ligt, sluit aan bij het gebruik van het rozenkransgebed, dat in de 17de en 18de eeuw actief werd uitgedragen door de dominicanen (predikheren). Het is dan ook niet verwonderlijk dat in de omgeving van de voormalige kloosterkerk, de huidige Sint-Paulusparochiekerk, meerdere mariale voorstellingen met deze symboliek voorkomen. Voorbeelden hiervan bevinden zich op de hoek van de Lange Koepoortstraat en de Zwartzusterstraat, en op de hoek van de Veemarkt en de Zwartzusterstraat.
18e en 19e eeuw:
Deze Madonna, toegeschreven aan Walter Pompe (1703-1777), sierde voordien het nu verdwenen pand in de Zirkstraat 16, hoek Kleine Koraalberg. Het beeld rustte daar op een console die aan beide zijden een gevleugeld engelenkopje droeg. Onder Frans bewind geborgen (ca. 1797) kwam het beeld terug in 1814. In de 19de eeuw bleek het beeld ook te zijn voorzien van een voorstelling van de H. Geest, gesymboliseerd door een opwiekende duif in een stralenkrans.
Het beeld werd herplaatst 1814, wat op te maken is uit het chronogram (jaarschrift) op de console.
"pLeno VICInorUM zeLo reeDIfICata" (LVICIUMLDIIC = 1814)
20e eeuw:
In 1951 blijkt het beeld al geruime tijd verwaarloosd te zijn. Enkele jaren later wordt het pand gesloopt en de sculptuur opnieuw in veiligheid gebracht. De stedelijke administratie beschikt echter niet over traceerbare gegevens betreffende de precieze data van deze gebeurtenissen, noch over de plaats waar het beeld werd bewaard. Vermoedelijk gebeurde dit alles op privé-initiatief.
In 1990 duikt het beeld opnieuw op, ditmaal aan de gevel van het nieuwbouwpand Lange Doornikstraat 27, waar galerie Haest gevestigd was. Omstreeks 1995 laat de nieuwe eigenaar een luifel aanbrengen en een beperkte restauratie van de sculptuur uitvoeren.
Tussen 2004 en 2006:
Tussen 2004 en 2006 onderging het beeld een grondige conservatie- en restauratiebehandeling, uitgevoerd door studenten van de opleiding Conservatie/Restauratie (C/R), studio Steen, aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van de Artesis Hogeschool Antwerpen, onder leiding van Carolien van der Star.
Tijdens deze behandeling werd vastgesteld dat het beeld ongeveer 45 verflagen telde, met loodwit als onderste laag. De geïntegreerde voetplaat was door vorstschade aangetast en gedeeltelijk afgebroken. Een signatuur werd niet aangetroffen. Ook bleek het beeld van het Kind afzonderlijk te zijn geboetseerd. Tijdens het bakproces van de klei waren barsten ontstaan, die de oorspronkelijke maker herstelde met een ander materiaal, vermoedelijk gips.
De afname met een hoogtewerker en details van het beeld voor restauratie (foto C. van der Star, 11 maart 2004)
Bij de herplaatsing in november 2006 is gekozen om de inmiddels verdwenen rozenkrans opnieuw aan te brengen en werd ook voor metalen opzetkronen gezorgd. Het gekroonde Kind biedt nu opnieuw het (kloeke) gebedssnoer suggestief aan de voorbijgangers aan.
Het afgewerkte beeld (foto WS, 20 september 2006)
In 2014:
Na acht jaar blootstelling aan weer en wind bleek een onderhoudsbeurt noodzakelijk. Op verschillende plaatsen was de verflaag verdwenen, waardoor de keramische ondergrond zichtbaar werd.
In oktober 2014 werd de Madonna herschilderd door Geneviève Hardy. Bij de afbraak van de stelling werden door een onvoorzichtige handeling van de stellingbouwer de armen van het Jezuskind afgebroken. Voordat de herstelwerkzaamheden konden beginnen, werd bovendien de kroon van Maria gestolen, waardoor een vervangend exemplaar moest worden gezocht.
De armen van het Jezuskind, die in verschillende stukken waren gebroken, werden eerst opnieuw aan elkaar gelijmd en vervolgens met behulp van chemische ankers teruggeplaatst. Daarnaast werd een nieuwe paternoster in klei vervaardigd. Een vervanging voor de gestolen kroon werd gevonden in het depot van onze vereniging.
- Archief: Hs1491, [f° 8r°]
- Iconografie: Archief Voor Kruis en Beeld, Fotoreeks afdruk glasnegatieven ca. 1884-1902; SAA, GP # 2471 (SA077059, ongedateerd)
- Literatuur: Thyssen 1902, p. 51 (J.B. De Vos), 196; Thyssen 1922, p. 34 (J.B. De Vos), 166; Schepens 1981, p. 165; Madonna 2002, p. 153; Madonna 2010, p. 121, 123; “Op Mariawandel in de Mei”, ‘Gazet van Antwerpen’, 9 mei 1951
- Nieuwsbrief Vrienden van de Antwerpse Madonna's: pdfnr. 4, (2004) 1, p. 14; pdfnr. 5, (2004) 2, p. 7; pdfnr. 6, (2005) 1, p. 2; pdfnr. 9 (2006) 2, p. 9; pdfnr. 17 (2011, 1), p. 20; pdfnr. 21 (2014), p. 16
- Referentie: vkb1.0088





