“In goede handen” was dit jaar het thema van Open Monumentendag 2026. Een thema dat bijzonder goed past bij het werk van Voor Kruis en Beeld. De stad en de organisatie van Open Monumentendag vroegen ons dan ook om op zondag 13 september twee madonnawandelingen te organiseren.
Het werd een dag om niet snel te vergeten. Onze collega-gids Hendrik nam de ochtendwandeling voor zijn rekening. Bij de start viel de regen met bakken uit de hemel en dat hield bijna de hele wandeling aan. Van de twintig ingeschreven deelnemers kwam iets meer dan de helft opdagen. De regen hield hen niet tegen! Achteraf waren de deelnemers bijzonder enthousiast. Dank je wel, Hendrik, om hen ondanks het gure weer mee op pad te nemen! In de namiddag kregen we gelukkig het tegenovergestelde scenario. De regen hield letterlijk op zodra de wandeling begon en tegen het einde konden we zelfs van de zon genieten. Alsof de Antwerpse Madonna’s zelf voor een beetje bescherming hadden gezorgd…
“In goede handen”! We zullen niet gaan “stoefen”, maar als we kijken naar het groeiende aantal dossiers voor restauratie en reiniging, mogen we toch met enige trots zeggen dat we goed bezig zijn en dat de Madonna's in goede handen zijn. Maar vooral de eigenaars laten ons niet in de steek. Wanneer we hen aanspreken over de toestand van hun madonna en hen vragen om werk te maken van restauratie of reiniging, merken we vaak veel enthousiasme en bereidwilligheid. Dat doet ons bijzonder veel deugd.
We voelen dat het leeft in Antwerpen. Er is een groeiende bewondering voor dit unieke stukje Antwerps patrimonium. Maar er is meer dan bewondering alleen. Rond de madonna’s ontstaat een gemeenschapsgevoel, een verbondenheid met de stad en met elkaar. En misschien nog belangrijker zijn voor velen deze beelden een plaats waar ze, net als generaties voor hen, vrede, troost en hoop bij Maria kunnen vinden. Dat is precies waar we ons voor willen blijven inzetten.
Tijdens onze wandelingen vertellen we niet alleen het verhaal van de beelden zelf. We nemen onze deelnemers ook mee in de geschiedenis van hun restauratie. Zo wordt zichtbaar hoe restauratietechnieken door de jaren heen geëvolueerd zijn en hoe belangrijk deskundige zorg vandaag is. Want één ding is duidelijk. Als we niets doen, dreigt dit erfgoed snel te verkommeren. Dat willen we samen voorkomen.
Voor Kruis en Beeld is inmiddels uitgegroeid tot een belangrijk aanspreekpunt voor dit bijzondere erfgoed. Ook de stadsdienst die verantwoordelijk is voor Erfgoed verwijst bij vragen over Antwerpse madonna’s naar onze vereniging. Dat vertrouwen is voor ons een grote erkenning, maar het is vooral een stimulans om verder te gaan. Met onze wandelingen, restauratieprojecten en andere activiteiten willen we de Antwerpse madonna’s niet alleen bewaren, maar ze ook opnieuw zichtbaar en betekenisvol maken voor de stad en haar inwoners.
Zo groeit stilaan een grote vriendenkring rond Maria: de Vrienden van de Antwerpse Madonna’s. Bent u een donor of sympathisant? Dan willen we u van harte uitnodigen om zelf eens een madonnawandeling te organiseren voor vrienden, familie, buren of collega's. Onze vier gidsen staan klaar om u mee te nemen langs beelden die u misschien al tientallen keren voorbijliep, maar waarvan u het verhaal nog nooit hoorde.
Laat u verrassen door Antwerpen. Ontdek de stad met andere ogen. Ontdek de madonna’s die al eeuwen over haar inwoners waken. En help ons vooral om dit unieke erfgoed in goede handen te houden.
Gids en secretaris voor Voor Kruis en Beeld Alain Cols liep samen met de fotograaf van Lucid van de organisatie 'Open Monumentendag' langs enkele Madonna's op het parcours.
